Enflasyon Nedir? Enflasyon Çeşitleri Nelerdir?

0
561

Son zamanlardaki pahalanma günümüzün temel meselelerinden biri haline gelmiştir. Öyle ki, ülkemizde ticaret mallarının, özellikle gıda ürünlerinin pahalanması iyi biliniyor. Ancak bu pahalanma sadece bizim ülke gibi gelişmekte olan ülkelere özgü değildir.

Dünya Bankası’nın tahminlerine göre, dünyanın 33 ülkesi yiyecek pahalanması ilgili sosyal hoşnutsuzluk artmaya devam ediyor. Bankanın Başkanı, gıda ürünlerinde fiyatların artması yakın zamanlarda global kriz konusunda uyarılar yapmakta.

Peki Nedir Bu Enflasyon?

Enflasyon terimi Latince “inflatio” sözünden gelir ve ”aşırı artma” anlamına gelmektedir.
Enflasyon deyince mal ve hizmetlerin fiyatlarının genel artışı şeklinde tezahür edilen talep ve teklifin dengesinin bozulması anlamına gelir. Fakat bu demek değildir ki, enflasyon döneminde tüm fiyatlar artıyor. Bazı emtiaların fiyatları artabilir, diğer emtiaların fiyatları ise sabit kalabilir, bazı emtiaların fiyatları suretle, diğer emtiaların fiyatları ise hayli yavaş artabilir.

Enflasyonun en yaygın geleneksel tanımı şöyledir: bu, emtia fiyatlarının artması ve para biriminin değer düşmesi ile karakterizedir. Yani enflasyon durumunda paranın satın alma yeteneği düşer. Fakat fiyatların sadece artması enflasyon demek değildir. Fiyatlar ürünün kalitesini artırmak, üretim maliyetlerinin artması , hammadde ve malzemelerin pahalanması ile ilgili olarak (örneğin buğdayın fiyatının artması ekmeğin pahalanmasına neden olur), genellikle talebin teklifinden fazla olması vb. nedenlerden de artabilir. Ayrı ayrı piyasalarda fiyatların artması enflasyon demek değildir. Enflasyon kümülatif talep kümülatif teklif arasındaki dengenin bozulması sonucu ülkenin tüm pazarlarda fiyat seviyesinin artması demektir.

Ülkemizde gıda gittikçe zamlansa da da maaş ödemeleri hakkında gerçek bir ilerleme göze çarpmıyor. Gelişmiş Batı ülkelerinde ise her altı ayda bir maaş üzerinde düzeltmeler yapılır: enflasyonun artışının her bir yüzdesine göre ücret yarım oranında artırılır.
Önceki dönemlerde enflasyon olağanüstü durumlardan oluşuyordu. Örneğin, savaş zamanı devlet kendisinin askeri maliyetlerini karşılamak için tedavüle yüklü miktarda kağıt paralar sokuyordu. Son 30-40 yıl içinde ise birçok ülkede enflasyon sürekli karakter ve tekrar üretim sürecinin bir sorunu vardır dönüşmüştür.

Enflasyon Çeşitleri


Yıl içinde fiyatlar 10% ‘den fazla artmazsa buna ılımlı enflasyon denir. Bazı ekonomik akımlar bile enflasyonu ekonomik gelişme için yararlı olarak görürler.
Yıl içerisinde fiyatlar % 20’den çok arttığında buna hızlı enflasyon denir. Bu tarz enflasyon ekonomide ciddi gerginlikler yaratmaktadır.
Tedavüldeki paraların ve emtiaların fiyat seviyesi son derecede artarsa buna hiperenflasyon denir.
Enflasyonun dengeli türleri  de olur. Dengeli enflasyon sırasında çeşitli emtia gruplarının fiyatları birbirlerine oranla nispeten sabit kalır. Beklenen ve beklenmeyen enflasyonları birbirinden ayırmak gerekir. Beklenen enflasyonu belirli bir süre için önceden programlamak mümkündür. Bazen de ülkenin yönetimi tarafından planlanır. Beklenmeyen enflasyon fiyatların birdenbire sıçrayışı ile karakterize ki, bu da ülkede para tedavülünü ve vergi sistemine olumsuz etkisi vardır.

Enflasyonun olumsuz etkileri artık halk tarafından iyi bilinmektedir. Enflasyon halkı olumsuz olarak etkilerken , küçük şirketlere de ciddi ekonomik zarar verir. Enflasyon  bankalara büyük zarar verir. Ama  daha çok emekliler, serbest meslek erbabları ve  işçiler zarar görür.

Enflasyonla mücadele makroekonomik düzeyde yapılmalıdır. Ülke köklü tedbirler almakla enflasyonun nüne geçebilir.


CEVAP VER

Lütfen Aşağıdaki CAptcha Uygulaması ile yorumunuzu işaretleyerek doğrulayın.