Hapishane demeye bin şahit gereken hapishaneler

0
468
San Pedro Hapishanesi (Bolivya)

Bolivya’nın idarî başkenti La Paz’daki en büyük hapishane olan San Pedro, yaklaşık 1500 suçluya ev sahipliği yapıyor. Ancak kalın duvarlar ve güvenlik kapıları aşıldığında normal hapishanelerle olan benzerlikler de ortadan kalkıyor. Burada çocuklar oynuyor, satış tezgâhları, restoranlar, kuaförler ve hatta bir otel bile var. Hapishaneden çok, Bolivya’nın en fakir bölgelerinden biri olan El Alto’yu andırıyor. Ne güvenlik görevlileri var, ne üniforma, ne de hücrelerin pencerelerinde demir parmaklıklar. Bu göreli özgürlüğünse bir bedeli var. Suçlular hücreleri için para ödemek zorunda. Yani pek çok mahkûm, hapishanede erzak satarak ya da yiyecek tezgâhlarında çalışarak para kazanmak durumunda. Mahkûmlardan biri para olduğu sürece krallar gibi yaşanılabileceğini söylüyor. Hapishanenin havalı kısımlarındaki odalar da para karşılığı kiralanabiliyor. Örneğin Los Pinos’daki hücreler geniştir, özel banyoları, mutfakları ve kablolu televizyonları vardır. Dışarıda bilardo masaları ve yiyecek tezgâhları bulunur. Hücre fiyatları $1,000 ve $1,500 arasında değişiyor ve mahkûmun hüküm süresince ona satılıyor. Hapishanenin ucuz bölgelerinde mahkûmlar küçük hücreleri paylaşmak zorunda kalıyor.


Cebu Hapishanesi (Filipinler)

Katiller, uyuşturucu kaçakçıları ve tacizcilerin oluşturduğu bir pop dans topluluğundan başka hiçbir şey eğlenceyi daha iyi tanımlayamaz. Cebu Hapishanesi mahkûmlarının Thriller videosu, Time dergisinin En İyi 10 Viral Videosu listesinde yer aldığından çoğu insanın dikkatini çekmişti. Aslına bakılırsa dans, hapishanedeki egzersiz programının dönüşüme uğramış hâli. Çoğu hapishane mahkûmların etrafta dolanıp basketbol oynaması, ağırlık kaldırması ya da birbirlerine bıçak çekmesine göz yumabilse de Cebu disiplin istedi.
‘Esaretin Bedeli’ adlı filmin bir sahnesinden de esinlenerek müziğin bir şekilde olaya dâhil edilmesi gerektiğini düşündü. Yaklaşık 1500 mahkûm gösterilere katılabiliyor ve performanslarını kültürel etkinlikler ya da hayır işlerinde sergileyebiliyorlar. Hapishanenin canlı gösterileri de olabiliyor. Bu gösterilerden sonra izleyenler istedikleri herhangi bir mahkûmla fotoğraf çekebiliyor ya da hatıralık t-shirt alabiliyor.

Justizzentrum Leoben (Avusturya)

Güzel pencereleri olan havalı bir ofis binası mı? Hayır, burası Styria, Avusturya’da beş yıldızlı bir hapishane. İstatistiklere bakılacak olursa Birleşik Devletler’deki suç oranı ve Avusturya’daki suç oranıyla ilgili şöyle bir sonuç görülüyor: Amerika’da pek çok değişik alanda suç işlenmesine rağmen Avusturya’da tek bir alanda yoğunluk görülüyor ve o da hırsızlık. Peki neden? Avusturya’daki hırsızlık oranı Amerika’dakine göre neden yüzde 40 daha fazla? Çünkü Avusturya’daki az güvenlikli hapishaneler tek kelimeyle muhteşem!

Kresty Hapishanesi (Rusya)

Rusya hapishanelerinin dünya üzerindeki en kalabalık hapishaneler olma özelliği vardır. Özellikle de St. Petersburg’daki Kresty Hapishanesi’nin. Hapishanenin resmî kapasitesi 3000 ancak gerçek nüfus en az 10.000 olabiliyor. Her hükümlünün haftada 15 dakikalığına 4 m2’lik bir alanda yıkanmasına izin verildiği bile söyleniyor. 2006 yazında Vladimir Putin hapishanenin Saint Petersburg’un eteklerindeki Kolpinsky’de yeni bir yere yapılandırılacağını bildirdi. Bu yeni yapılanma bittiğinde Kresty binası açık artırmayla satılacak. Beklentilere göre bina, otel-eğlence merkezi olarak kullanılacak.

Sark Hapishanesi (Guernsey)

Sark Hapishanesi, Guernsey’deki Sark Adası’nda yer almakta. 1856’da kurulan hapishane büyük olasılıkla dünyadaki en küçük hapishane. Aynı anda yalnızca iki hükümlüyü kaldırabilen hapishane, yine de kullanılabiliyor. Görüntüsüyleyse sanki çocuklara ceza vermek için kurulmuş ufak bir yeri andırıyor.

ADX ( Colorado, Birleşik Devletler)

ADX, Florence, Colorado’da kurulmuş, son nokta güvenlik önlemlerine sahip bir hapishane. Yani burası tam anlamıyla gidilecek son yer. 1994’te açıldığından beri ADX yavaş ve insanlık dışı bir işkence yolu olarak görülüyor. Hükümlüler haftada yalnızca 9 saat odalarından dışarı çıkarılıyorlar ve aralarında irtibat neredeyse hiç yok. Güneş ışığı hemen hemen hiç görülmüyor ve her şey hücrelerde yapılmak zorunda. Yemekler dahi hücrelerde veriliyor. Odadaki her şey sabitlendiğinden hükümlüler neredeyse hiçbir şeyi oynatamıyor. Herhangi biri sorun çıkardığı an tuvaletler kapanıyor ve olası sel durumlarını önlemek için duşlar zamanlı olarak çalışıyor. Tüm bu özellikleriyle ADX, ülkenin en azılı hükümlüleri için yaratılmış.

Aranjuez Hapishanesi (İspanya)

İspanya’nın ailelere özel hücresi olan tek hapishane olduğunu iddia ettiği yerdir Aranjuez. Duvarlarda Disney karakterlerinin resimleri olan hapishanede, bir bakımevi ve bebekler için oyun bahçesi bile var. Amaç, çocukların hapsedilen ebeveynleriyle bağ kurabilmeleri ve rehabilitasyona ihtiyacı olan hükümlülerin de ebeveynlik vasıflarını edinebilmeleri. Madrid’den 40 kilometre uzaktaki kasabada yer alan bu hapishanede aileler için 36 hücre bulunmakta. Şu an bu hücrelerin 16’sı çoğu Latin Amerikalı mahkûmlarla dolu. Özel F-1 bölümündeki yerlerse hapis jargonunda beş yıldızlı hücre olarak geçiyor.

Bastoey Adası Düşük Önlemli Hapishanesi (Norveç)

Hükümlüler insanlığa karşı işledikleri korkunç kabahatler gerekçesiyle suçlu bulundukları hâlde onların da içlerindeki iyiliği dünyanın ilk ekolojik hapishanesinde göstermeye hakları vardır. Çevre dostu hapishane firki pek yaygın olmasa da Norveç’te küçük bir adada bulunan bu yer, değişimi başlatmış bile. Bastoey Adası düşük önlemli hapishanesinde enerji için solar paneller kullanılıyor, yiyeceklerin çoğu orada üretiyor, mümkün her şey geri dönüşüme yollanıyor ve karbon izini azaltmak için de elinden geleni yapıyor. Solar Paneller, hapishanenin elektrik ihtiyacını yüzde 70’e kadar azaltmış durumda. Hükümlü arkadaşlarına sorumluluk duygusu yükleyebilmek için otoriteler, tüm insanlığa ve çevreye faydası olacak adımlar atmaya çalışıyor.
Hapishane sakinleri lapa yapıyorlarsa organik lapa yapıyorlar çünkü yasaklanan tek şey uyuşturucu değil, aynı zamanda böcek ilâçları da. İyi kalite yiyecek üretmek isteyen Bastoey, çevre dostu kuruluşlardan da maddi destek alıyor. Ancak yemeklerin çoğu oradaki mutfakta kullanılıyor ya da diğer hapishanelere satılıyor. Umut adası olarak reklamı yapılan bu hapishane, yaşam koşulları; tennis, at biniciliği ve hatta yüzme havuzu gibi aktiviteleriyle bir yaz kampını andırması sebebiyle de uluslararası medyanın ilgisini çekmeyi başardı. Cezbedici, değil mi? Belki bu çevre dostu lüks hapishane yaşamı, umut adasına girmek isteyenlere bir suç bile işletebilir.

Cereso Chetumal (Meksika)

Cereso Chetumal, son on yıldır şiddetin hiçbir şekline sahne olmamıştır ve mahkûmlara güzel sanatlar öğrenimi vermekle beraber ortaya çıkan eserleri turistlere satmaktadır. Cezaevi müdürü Victor Terazzas’a göre, bir anlaşmazlık çıktığında hükümlülere eldiven giydiriliyor ve boks ringine çıkartılıyor. Yaklaşık iki raundda da anlaşmazlık sona eriyor. İçerideki yaklaşık 1100 mahkûm, hapisten çıkmak istemediklerini ifade ederken sebep olarak kolay yaşam şartlarını gösteriyorlar. Kahvaltıda yumurtanın da olduğu muhteşem bir menü, farklı kültürel aktiviteler ve uzun öğlen uykuları, bahsedilen kolay yaşamın birer parçası. VIP hücrelerden söz etmeye gerek bile yok elbette.

Alcatraz Hapishanesi (California, Birleşik Devletler)

Kimi zaman yalnızca Alcatraz ya da Kaya olarak isimlendirilen Alcatraz Adası, California’daki San Francisco Koyu’nun ortasında yer alan küçük bir adadır. Önce bir deniz feneri, sonra askerî tahkimat, nihayetinde de 1963’e kadar federal tutukevi olarak kullanılan efsane ada, 1972 senesinde ulusal bir eğlenme alanı hâline geldi ve 1976, 1986 senelerinde bilindik bir isim olmaya başladı. Bugün ada, Ulusal Park Hizmetleri tarafından Altın Kapı Ulusal Eğlence Alanları’nın bir parçası olarak yönetilen tarihî bir yer. Hapishane olarak faaliyet yaptığı 29 sene boyunca hiçbir mahkûmun kaçış teşebbüsünün başarıyla sonuçlanmadığı bilinmektedir.


CEVAP VER